Sirpanish bozorda hech qanday muhim yangilik boʻlmaganda ham yuz berishi mumkin. Ushbu maqolada sirpanish nima uchun yuz berishi, yangiliklardan tashqari unga qanday omillar sabab boʻlishi va Weltrade bilan savdo qilishda orderlar ijrosi qanday ishlashi tushuntiriladi.
Sirpanish — bu har bir treyder uchun yoqimsiz syurpriz.
Tasavvur qiling: siz 20 narxida sotmoqchisiz, lekin orderingiz 17 da ijro etiladi. Voy.
Bu hech kimga yoqmaydi.
Bu sodir boʻlishining asosiy sabablaridan biri oddiy — 20 narxi umuman boʻlmagan. Ehtimol, bozor 40 dan toʻgʻridan-toʻgʻri 17 ga sakragan, chunki, aytaylik, Tramp yana qandaydir keskin tvit yozgan. Bunday narx uzilishlari mukammal rejangizni millisoniyalarda barbod qilishi mumkin.
Lekin gap shundaki — bozor nisbatan tinch boʻlsa ham, sirpanish baribir yuz berishi mumkin. Nima uchun? Bozor chuqurligi deb ataladigan narsa tufayli.
Bozor chuqurligi oʻzi nima?
Moliya bozorlarida maʼlum bir vaqtda aktiv uchun kamdan-kam hollarda faqat bitta ijro narxi mavjud boʻladi. Aslida, siz qancha sotib olish yoki sotmoqchi ekanligingizga qarab turli narxlar boʻlishi mumkin.
Bu olma xarid qilishga oʻxshaydi: bitta olma $1 turadi, lekin 1 000 tasini sotib olsangiz, arzonroq narx olishingiz mumkin (agar bu supermarket boʻlsa).
Lekin bu yerda kutilmagan jihat bor: moliya bozorlarida qancha koʻp savdo qilmoqchi boʻlsangiz, narxingiz shuncha yomonlashadi.
Ha, real hayotdagining teskarisi.
Bu bozor talab va taklif zinapoyasi asosida ishlagani, narxlar esa hajm boʻyicha qatlam-qatlam joylashgani uchun sodir boʻladi. Qancha koʻp sotish yoki sotib olishni xohlasangiz, bu zinapoyaning shuncha chuqurroq qismiga tushishingiz kerak — yomonroq narxlar esa aynan oʻsha yerda joylashgan.
Narxlar va hajmlarning bu toʻliq manzarasi bozor chuqurligi deb ataladi.
Misol (chunki raqamlar tushunishga yordam beradi)
Aytaylik, siz 100 000 EURUSD sotmoqchisiz.
Sotish orderlari uchun joriy bozor chuqurligi quyidagicha koʻrinadi:
50 000 @ 1.0571
100 000 @ 1.0570
300 000 @ 1.0569
Aksariyat chakana platformalar (oddiy odamlar foydalanadiganlari) sizga faqat eng yaxshi narxni koʻrsatadi — bu holatda 1.0571. Bu "buyurtmalar kitobining yuqori qismi" deb ataladi.
Shunday qilib, 100 000 ni sotishga kirishganingizda "Zoʻr, men 1.0571 olaman!" deb oʻylaysiz.
Lekin… unchalik emas.
Chunki bu narx faqat 50 000 birlik uchun amal qiladi.
100 000 ni sotish uchun orderingiz keyingi darajaga, ehtimol undan keyingisiga ham oʻtadi. Shunday qilib, oʻrtacha ijro narxingiz pastroq boʻladi. Mana sizga sirpanish — hech qanday yangiliklar va tartibsizliklarsiz.
Savdodagi sirpanish sabablari haqida yakuniy fikrlar
Sirpanish adolatsizlikdek tuyuladi, lekin aslida bozor shunchaki shunday ishlaydi.
Orderingiz bozorning qanchalik chuqur qismiga kirishi kerak boʻlsa, narxingiz sirpanish ehtimoli shunchalik yuqori boʻladi. Bu xato yoki yomon niyat emas — bu shunchaki likvidlik va hajmning oʻzaro taʼsiri.
Qiziq fakt: bu savdodagi eng tabiiy hodisalardan biri. Shunchaki u hammamiz foydalanadigan chakana platformalarda aniq koʻrinmaydi.